Żadnych cystern, żadnego miasta. Skąd Matera czerpała wodę przez tysiące lat i dlaczego ten sam system, który umożliwił osadnictwo, stał się problemem w XX wieku.
Podstawowy problem
Matera leży na porowatym wapieniu. Deszcz wsiąka, źródeł prawie nie ma, a strumyk płynie Grawina leży ponad sto metrów pod miastem – zbyt daleko, aby codziennie nieść wodę. Odpowiedzią było zbieranie: wszystko, co spadło z nieba, należało złapać i zatrzymać.
Jak są zbudowane
Wodę deszczową odprowadzano z dachów, tarasów i kanałów do wykutych w skale cystern. Ściany wewnętrzne pokryto wodoodpornym tynkiem z pyłu wapienno-ceglanego – tą samą techniką stosowali Rzymianie. Małe osadniki przed wlotem zatrzymywały piasek i brud; od czasu do czasu były opróżniane.
Zwykła forma ma kształt dzwonu: wąski otwór u góry, szeroki brzuch poniżej. To zatrzymuje parowanie na niskim poziomie i sprawia, że dach jest stabilny. Prawie każdy mieszkanie w jaskini miał swój własny; większe cysterny zaopatrywały całe dzielnice.
Wielki wyjątek
The Palombaro Lungo poniżej Plac Vittorio Veneto jest największą z tych izb i powstała w wyniku połączenia i powiększenia mniejszych sklepów. Można po nim wejść i pokazać zasadę w skali, której nie można zastosować nigdzie indziej.
Od aktywa do zagrożenia
W miarę wzrostu populacji system był przeciążony. Zbyt wiele osób dzieliło się zbyt małą ilością wody, umywalki były rzadziej czyszczone, a ścieki przedostawały się do sklepów, z których ludzie pili. Zanieczyszczona woda w dużym stopniu przyczyniła się do wzrostu liczby chorób w XX wieku i była jednym z powodów oczyszczenia rzeki Sassi.
Dzisiaj
Dostępnych jest wiele cystern – jako przestrzenie wystawowe, piwnice, sklepy z winami lub łazienki hotelowe. Jeśli zatrzymasz się w Sassi, istnieje spora szansa, że będziesz spać powyżej jednego z nich.
Czytaj dalej
- Palombaro Lungo – największa cysterna w mieście
- Hypogea pod kwadratem – co jeszcze kryje się pod rynkiem głównym
- Matera Sotterranea – trasy z przewodnikiem po podziemiach
